جرثقیلها، از دیرباز جزو مهمترین تجهیزات در صنایع مختلف به شمار میآیند و با پیشرفت فناوری، انواع متنوعی از آنها با ویژگیهای پیشرفته تولید شدهاند. یکی از این تجهیزات، جرثقیلهای سقفی است که با برخورداری از اجزای پیچیده و دقیق، نقشی کلیدی در بهینهسازی فرآیندهای صنعتی ایفا میکند. در میان اجزای این سیستمها، جاروبک جرثقیل سقفی جایگاه ویژهای دارد.
بنابراین هر چه با اجزای مختلف جرثقیل بیشتر آشنا باشیم، بهتر میتوانیم سلامت جرثقیل را تامین کنیم. در این مقاله به یکی از اجزای جرثقیل سقفی به نام جاروبک جرثقیل میپردازیم؛ بنابراین اگر با این قسمت آشنا نیستید و نمی دانید که کاربرد دقیق این قطعه چیست و یا قصد تهیه این قطعه کاربردی را دارید، تا پایان مقاله از جرثقیل دیاکو با ما همراه باشید.
جاروبک به چه معناست؟
جاروبک، یکی از قطعات ضروری در سیستم جرثقیل سقفی است که وظیفه انتقال جریان برق از خطوط برقرسانی به تابلوی برق اصلی را بر عهده دارد. در واقع اصلیترین کاربرد جاروبک انتقال برق به جرثقیل در حین حرکت آن است. به طور معمول کلکتورهای جرثقیلهای سقفی از چندین جاروبک برخوردار هستند. با اینکه جاروبک، بیشتر برای جرثقیل سقفی مورد استفاده قرار میگیرد ولی در برق رسانی به خط تولید نیز کاربرد دارد.
این قطعه، عملکرد روان و ایمن جرثقیل را در حین حرکت تضمین میکند. جاروبکها در دو نوع کلی ارائه میشوند:
- جاروبک شین باز: برای ولتاژهای بالا با زغالی واحد.
- جاروبک شین بسته: شامل چند زغال کربنی برای ولتاژهای پایینتر.
جاروبک جرثقیل چیست؟
جاروبک جرثقیل سقفی قطعهای پر اهمیت درون سیستم این سیستم است که از آن در جهت انتقال برق از ایستگاه اصلی به جرثقیل استفاده میکنند. جاروبک جرثقیل از یک بدنه استوانهای شکل با چندین حلقه تماس برقی تشکیل شده که به یک ناقل برق متصل خواهد بود. اتصال جرثقیل سقفی به جاروبک یا کلکتور باعث میشود که در حین حرکت در سیستم جرثقیل، کلکتور به صورت اتوماتیک بر روی حلقههای تماس جاروبک قرار گرفته و به این شکل برق را به جرثقیل انتقال دهد.
عملکرد خوب و قابل اعتماد جاروبک جرثقیل سقفی موجب شده که این وسیله کاربردی برای انتقال برق در سیستمهای جرثقیل سقفی بسیار پرطرفدار باشد. جاروبک جرثقیل دارای انواع گوناگونی مانند کلکتور برق چرخشی و کلکتور برق ثابت است و با توجه به نوع سیستم جرثقیل مورد نظر، انتخاب میشود.
از اصلیترین ویژگیهای جاروبک جرثقیل سقفی میتوان موارد زیر را شرح داد:
- مقاومت الکتریکی: یکی از مشخصات جاروبک جرثقیل سقفی، مقاومت الکتریکی است که جریان برق را بدون مشکل و به شکل پیوسته از کلکتور به جرثقیل انتقال میدهد.
- حرکت درجه ای: جاروبک جرثقیل سقفی باید از توان کار به صورت دائم و پیوسته برخوردار باشد و مشکلی در عملکرد آن ایجاد نشود تا در زمان حرکت جرثقیل، جریان برق را به صورت مداوم انتقال دهد.
- مقاومت در برابر حرارت: جاروبک جرثقیل سقفی باید از مقاومت خوبی در برابر حرارت برخوردار باشد تا در محیطهایی با دمای بالا و عملکرد شدید نیز کارکرد بهینهای داشته باشد.
- تعداد حلقههای تماس: با دقت به تعداد حلقه های تماس که روی جاروبک جرثقیلی سقفی، قرار گرفته است. می توان تعداد خط برق را از طریق کلکتور منتقل کرد.
- قطر حلقههای تماس: هماهنگی بین قطر حلقههای تماس روی جاروبک، با اندازه سیستم برقی جرثقیل سقفی اهمیت بسیاری دارد.

عمر مفید جاروبک جرثقیل
عمر مفید جاروبک جرثقیل سقفی باید به میزانی باشد که نیاز به تعویض آن در کوتاه مدت به حداقل برسد و ایمنی جرثقیل را به بالاترین حد برسد. عمر و ماندگاری بالای جاروبک، باعث کاهش هزینه نگهداری و تعمیر این قطعه خواهد شد و از نظر اقتصادی به صرفه است.
انواع جاروبک جرثقیل
به طور کلی انواع جاروبک جرثقیل را میتوان به دو نوع جاروبک شین بسته و جاروبک شین باز دسته بندی کرد که در ادامه به شرح هر یک از آنها میپردازیم:
- جاروبک شین باز: جاروبکهای شین باز فقط دارای یک زغال هستند و بیشتر برای انتقال دادن برق با ولتاژهای بالا به کار میروند. این نوع جاروبکها ممکن است در انتقال جریان برق، با پوشش PVC یا بدون پوشش آلومینیومی مورد استفاده قرار بگیرند.
- جاروبک بسته: همانطور که از نام این نوع جاروبک مشخص است، شین بسته در آن مورد استفاده قرار میگیرد. این جاروبک شامل ۴ ذغال کربنی است و این ذغالها از طریق اتصال به ریلهای مسی داخل شین، باعث انتقال جریان برق میشوند. معمولا از جابروبک بسته در جهت انتقال برق آمپرهای پایین و در محدوده تا ۲۳۰ آمپر استفاده میشود.
اجزای تشکیل دهنده جاروبک جرثقیل سقفی
جاروبک از اجزای مختلفی تشکیل شده که هر کدام عملکرد مشخصی دارند:
- زغال جاروبک: برای انتقال جریان برق.
- عایق و بازو با فنر: جهت نگهداری پایدار.
- کابل و پایه نگهدارنده: برای اتصال ایمن.

کاربردهای جاروبک جرثقیل
کاربرد جاروبکها نسبت به نوع جرثقیل و میزان آمپر برق انتقال دهنده، متفاوت خواهد بود. این کاربردها میتوانند متنوع باشند. از مهمترین موارد کاربرد جاروبک جرثقیل میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
بهرهگیری از جاروبک در موتورهای جریان مستقیم یا Direct current or DC motor. موتور مستقیم به نوعی از موتور الکتریکی گفته میشود که برق جریان مستقیم را تبدیل به انرژی مکانیکی میکند.
- به کارگیری جاروبک به عنوان مولد همزمان
- به کارگیری جاروبک برای خط ریکلایمر
- به کارگیری جاروبک به عنوان خط برق رسان جرثقیل سقفی
- به کارگیری جاروبک برای موتورهای اسلیپ رینگ. موتور اسپرینگ ریل به نوعی وسیله الکترومکانیکی گفته میشود که سیگنالهای انرژی و برق را از یک ساختار ایستا به چرخشی انتقال میدهد.
- بهرهگیری از جاروبک در خط برق واگن
مزایای استفاده از جاروبک جرثقیل
استفاده از جاروبک در جرثقیل سقفی مزایای قابل توجهی به همراه دارد:
- کاهش هزینهها: با حذف کابلکشی اضافی.
- افزایش ایمنی: جلوگیری از برقگرفتگی با حذف کابلهای آویزان.
- صرفهجویی در فضا: مناسب برای محیطهای صنعتی شلوغ.
قبل از خرید جاروبک حتما به نکات زیر توجه کنید
حال که با جاروبک جرثقیل و ویژگیهای این قطعه کاربردی آشنا شدید، باید در مورد نکات مهم در رابطه با خرید جاروبک نیز اطلاعاتی کسب کنید تا در هنگام خرید این وسیله دچار اشتباه نشوید. توجه به نکات زیر موجب میشود تا بتوانید از بین انواع جاروبک به درستی انتخاب کنید:
- پیش از انتخاب و خرید جاروبک، نوع کاربردی که از جاروبک جرثقیل انتظار دارید را در نظر بگیرید و از میان شین باز و شین بسته نوع مناسب را انتخاب کنید.
- با امتحان کردن بازوها و فنر جاروبک شین باز، از عملکرد آن اطمینان پیدا کنید.
- در مورد جاروبک شین بسته نیز با بررسی زغالها و فنر محصول، مطمئن شوید که به درستی کار میکند.
- از عملکرد چرخهای جاروبک اطمینان پیدا کنید و پیش از خرید آنها را امتحان نمایید.
- در هنگام انتخاب جاروبک ویژگیهای جرثقیل سقفی را در نظر گرفته و متناسب با آن مدل مناسب را انتخاب کنید.
دقت داشته باشید که محصولات تولید شده توسط برندهای مختلف تولید کننده جاروبک جرثقیل، تفاوتهایی با هم دارند و همین باعث تغییر در نحوه تعمیر و نگهداری جرثقیل صنعتی ثابت می شود. به عنوان مثال کیفیت موادی مثل آلومینیوم، برنج، فولاد و پلاستیک که شرکتهای مختلف برای ساخت و تولید جاروبک مورد استفاده قرار میدهند، با یکدیگر متفاوت است. همچنین طراحی برندهای مختلف در مورد جاروبکها میتواند با هم تفاوتهایی داشته باشد. طراحی کلکتور به مولفههایی مثل سایز و وزن، قابلیت نصب و راهاندازی، مقاومت در برابر شرایط محیطی و توانایی جمعآوری سایر اجزای جرثقیل سقفی بستگی خواهد داشت.
توانایی انتقال برق محصولات هر برند نیز با هم متفاوت است. آن دسته از جاروبکهایی که از توانایی انتقال برق بالاتری برخوردارند، مناسب جرثقیل سقفی با مصرف برق بیشتر هستند. دقت داشته باشید که قیمت جاروبک جرثقیل سقفی با توجه به ویژگیهای محصول و برند آن متفاوت خواهد بود. قیمت نهایی جاروبک جرثقیل به مولفههایی مانند طراحی، کیفیت مواد، برند آن و توانایی انتقال برق جاروبک بستگی دارد. بنابراین به این نکته توجه کنید که در هنگام خرید جاروبک، کیفیت محصول را فدای قیمت آن نکرده و بیش از هر چیزی کیفیت و عملکرد این وسیله را در نظر بگیرید.

برندهای معتبر تولیدکننده جاروبک
در بازار جهانی، برندهایی نظیر DEMAG آلمان، Wieland آمریکا و Wampfler کانادا از جمله تولیدکنندگان مطرح جاروبک هستند. در ایران نیز برندهایی مانند رافد صنعت و آکاپ محصولات باکیفیتی ارائه میدهند
سخن آخر در مورد جاروبک جرثقیل
جاروبک جرثقیل یکی از مهمترین و اصلیترین ملزومات و تجهیزات جرثقیلهای برقی، به شمار میآید. با توجه به طرح و مدل این وسیله کاربردی، میتوان از آن برای انتقال برق به جرثقیل در حال حرکت استفاده کرد. در این مقاله به صورت جامع و کامل به شرح این قطعه از جرثقیل سقفی پرداختیم و شما را با نقش و عملکرد آن در جرثقیل آشنا کردیم.
از مزایای استفاده از این قطعه کاربردی میتوان به قابلیت جابجایی جرثقیل در طول مسیر بدون نیاز به کابل کشی، کاهش دادن هزینهها به طور چشمگیر و صرفهجویی و افزایش ایمنی اشاره کرد. حذف کابلهای آویزان تا حد زیادی خطر برق گرفتگی را کاهش خواهد داد. با رعایت نکاتی که در این مقاله گفته شد، میتوانید یک جاروبک ایمن و مناسب را برای جرثقیل سقفی خود تهیه نمایید.
سوالات متداول در خصوص جاروبک جرثقیل
جاروبک جرثقیل میتواند بارهای سنگین و مختلفی را جابجا کند، اما باید اطمینان حاصل شود که وزن بار با ظرفیت جاروبک سازگار است.
جاروبک جرثقیل میتواند بارهای سنگین و مختلفی را جابجا کند، اما باید اطمینان حاصل شود که وزن بار با ظرفیت جاروبک سازگار است.چگونه جاروبک جرثقیل کار میکند؟
چه نوع بارهایی میتوان با جاروبک جرثقیل جابجا کرد؟


بدون دیدگاه